Cilt Lekeleri ve Tedavi Yöntemleri; Genellikle deride renk değişikliği veya koyu lekeler ile karakterize, bazen hiperpigmentasyon olarak da bilinen akne, beyaz nokta, siyah nokta ya da çoğumuzun alışık olduğu sivilcenin bir sonucudur. Cilt lekeleri için sadece sivilceyi suçlamak doğru değildir, nihayetinde doğumda da doğal olarak ciltte ortaya çıkan leke türleri yer almaktadır.

Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Didem MULLAAZİZ’in konu ile ilgili değerlendirmeleri aşağıdadır;

Deri Rengini Melanosit İsimli Hücrelerden Salınan Melanin Pigmentinin Oluşturur ve Çeşitli Hastalıkların ya da Dış Etkenlerin Melanosit fonksiyonlarında artış yolu ile deride lekelenmelere neden olur. Deri lekelenmelerinin giderilmesine olanak sağlayan bir çok tedavi yöntemi vardır. Leke Oluşumunda ve İlerlemesinde Büyük Rol Oynayan UV Işınlarından Korunmak için Her Mevsim Güneş Koruyucu kullanılması gereklidir, cilt tipine, deri bulgularına, yaşa göre kullanılacak ürünlerin farklılık gösterse de genel olarak En Az 30 Faktörlük koruyucunun, ortalama 4-5 saat aralıklarla yenilenerek cilde uygulanması gerekiyor

Gebelik Maskesi Olarak Bilinen Cilt Lekeleri

cilt lekeleri - gebelik maskesi
cilt lekeleri – gebelik maskesi

Tıp dilinde Melasma halk dilinde gebelik maskesi olarak bilinen, %90 kadınlarda görülse de erkeklerde de rastlanabilen cilt hastalığı, koyu renkli cilt tiplerine sahip olan kişilerde daha sık görülmektedir. Hastalık özellikle yüz, boyun, ön kol gibi güneşgören alanlarda kahverengi düzensiz lekelenmeler şeklinde ve lekelerin yüz bölgesinde özellikle de alın, burun sırtı, yanaklar ve dudak üstünde çıkmaktadır.

“Melasmayı gebelik, doğum kontrol hapı kullanımı, güneş ışığına maruziyet, kozmetik ürünler ve bazı ilaçların kullanımı tetikleyebilmektedir. Tedavi seçenekleri arasında ise başta güneşten koruyucu ürün kullanımı olmak üzere, çeşitli leke açıcı serum veya kremler, kimyasal peeling, dermaterapi, PRP, mezoterapi işlemleri sayılabilir.”

Cilt Lekeleri / Yaz Mevsiminde Daha Belirgin Hale Gelen Çiller

cilt lekeleri - çiller
cilt lekeleri – çiller

Güneş lekelerinin açık renk deri rengine sahip ve uzun süreli güneş maruziyeti olan orta veya ileri yaş hastalarda gözlemlenmektedir. Bu lekeler yüz, el sırtı, kol, dekolte bölgesi, sırt ve omuzlarda 0,5 – 1,5 cm çapında, kahverengi, siyah lekeler halinde ortaya çıkmaktadır, kriyoterapi (dondurma tedavisi), peeling yöntemleri ve lazer gibi tedavi yöntemleri ile giderilebilmektedir.

Çil lekeleri ise açık renk göz ve saç rengine sahip bireylerde, özellikle yüz, el sırtı, ön kol ve gövdenin üst kısmında yerleşen, birkaç mm çapında, deri seviyesinde açık kahverengi lekeler olarak görülmektedir. Genetik olarak da görülebilen çiller, yaz mevsiminde, güneşin etkisiyle daha belirgin hale gelir, kış döneminde ise belirginliği azalıp kaybolur.

Cilt Lekeleri / Ağızdan Alınan veya Sürülen Kremler Etkisi ile Oluşan Fotoallerjik Reaksiyonlar

Ağızdan alınan veya bölgesel olarak sürülen bazı ilaçlar ile bazı bitki yaprakları veya onların sıvıları ile temas ve güneş ışığına maruziyet sonucunda, derideki hiperpigmentasyona bağlı fotoallerjik reaksiyonlar görülmektedir. Bu reaksiyonlar bazen hafif kızarıklık veya allerjik reaksiyon, bazen de su toplanmasına neden olacak düzeyde hasara yol açarak deride lekelenmelere neden olur.

Cilt Lekeleri / Kimyasal Peeling Yaptırmışsanız Mutlaka Güneşten Korunun!

Lekelerin giderilmesi için gerçekleştirilen tedavi yöntemlerinden biri olan kimyasal peeling uygulaması, yüzeysel, orta veya derin olarak uygulanabilen bir tedavi yöntemidir. Kimyasal peeling işlemi sadece kış döneminde yapılmalı ve bu işlem ciddi şekilde güneşten korunarak uygulanılmalıdır.

Cilt Lekeleri / Renk Açıcı Kremlerin Geceleri Kullanılması Önemli

Renk açıcı veya soyucu özelliği olan ürünlerin leke tedavisinde kullanılabilmektedir. Hidrokinon, askorbik asit, kojik asit gibi ilaçlar renk açıcı olarak kullanılırken, meyve asitleri ve retinoik asit türevi ilaçlar ise soyucu özellikleri açısından kullanılmaktadır. Bu ürünlerin kış döneminde uygulanması gereklidir. Leke tedavisinde kullanılan kremler sadece geceleri kullanılmalıdır ve bu dikkat edilmesi gereken bir durumdur.

Cilt Lekeleri / Lazer Tedavisi için Kış Dönemini Tercih Edin!

Lazer tedavisi sırasında leke oluşumuna neden olan melanin pigmentlerini içeren hücreler lazer ışınını emerken, normal renkteki hücrelerin bu ışından etkilenmez. Lazer tedavisi özellikle koyu tenli bireylerde dikkatli yapılmalıdır ve işlem zamanı olarak kış dönemi tercih edilmelidir.

Cilt Lekeleri / Güneş Lekelerinin Giderilmesi için Kriyoterapi

Kriyoterapi işlemi tedavi edilmek istenen alanın dondurularak yok edilmesi yöntemidir. Özellikle bazı güneş lekelerinin tedavisinde kullanılan pratik bir yöntem olan bu işlem sırasında sıvı azot gazı kullanılır, işlem sonrasında hedeflenen alanda kızarıklık ve koyu renkli kabuklanmalar oluşur, yaklaşık 2 hafta içerisinde de kabuklar dökülerek yeni cilt dokusu meydana gelir.

Derideki Leke Gelişimini Tetikleyen Başlıca Faktörler;

  • Genetik faktörler
  • Hormonal faktörler
  • Ultraviyole ışınları
  • Bazı hastalıklar
  • Bazı ilaçlar
  • Yanlış kozmetik ürün kullanımı

Cilt Pigmentasyonu için Hangi Vitaminler İyidir?

Cildinizin pigmenti, cildinizi güneş ışınlarından korumak için önemlidir. Pigment seviyeleri bireyler ve etnik gruplar arasında farklılık gösterebilir. Ayrıca, pigment kümelerinin pıhtılaştığı veya dağıldığı deri kısımları üzerinde renk değişimleri de oluşturabilirler. Bu renk değişimleri normal cilt tonunuza göre daha açık veya koyu olabilir ve ciddiyet açısından farklılık gösterebilir. Ancak renk bozuklukları ve genel pigment sağlığı tedavi edebilir ve belirli vitaminler düzenli olarak alınarak yararlanılabilir.

C Vitamini

Cildinizin genel sağlığındaki en önemli vitaminlerden biridir. Cildinizde kolajen üretiminde önemli bir rol oynayan C vitamini bir antioksidandır ve cildin renk tonunu açmak için çalışır. Ancak cilt pigmentasyonu için değeri tirozinaz inhibitörleridir. Bu inhibitörler vücudunuzdaki enzimlerin güneş ışığına aşırı maruz kalma gibi bir deri yaralanmasına tepki olarak aşırı miktarda melanin (cildinizin pigmenti) oluşturmasını önlemeye yardımcı olur. Bu durum, güneş ışığından sert bir şekilde yanmış olan bölgelerde ciltte koyu lekelere neden olabilir.

Cilt lekesi oluşan ciltlerde C vitamini harikalar yaratıyor. Ancak peşin bir uyarı c vitaminini sadece akşamları kullanın. C vitamininin insan vücudundaki faydaları anlatılmakla bitmez. Bunlardan en önemlisi de cilt tedavisinde ve ciltteki leke tedavisindeki C vitamininin başarısıdır. Cilt lekelerinde, C vitamininin renk açıcı özelliği olduğu gibi diğer yandan da cildi yenileme ve besleme özelliği de vardır. Cildin yeniden oluşmasını, pürüzsüz ve sağlıklı görünmesini sağlar. C vitamini kullanımı ile özellikle 3 ay ve sonrasında cilt lekelerinde azalma sağlayacağı bilimsel bir gerçektir.

B12 Vitamini

Hiperpigmentasyon vücudun bazı bölgelerinde cildin koyulaşmasıdır. Bu cilt problemi, güneşe aşırı maruz kalmadan gelişebilir, ancak çeşitli hastalıklardan da kaynaklanabilir. Bunun bir nedeni, B12 vitamini eksikliğidir. B12 vitamini, cildinizin pigment üretimini ve yerini düzenlemeye yardımcı olur, böylece cildinizi rahatsız etmekten ve cildinizi tahrip etmekten kaynaklanan hiperpigmentasyonu önler. B12 vitamini almanın en iyi yolu, bir vitamin takviyesi veya bir multivitamin almaktır.

Kobalamin olarakta bilinen B12 Vitamini B vitamini kompleksi bulunan 8 vitaminden biridir. Tüm B12 vitaminleri enerji sağlarken aynı zamanda metabolizmanın düzenlenmesinde çok önemli bir rol oynarlar. B12 vitamini özellikle hayvansal gıdalarda bulunan önemli bir vitamindir. Karaciğer, yumurta, kabuklu deniz ürünleri, peynir, et ve balıkta bol miktarda bulunur. B 12 vitamininin günlük ihtiyacı kişiden kişiye değişir. Vejetaryenler, içki ve sigara içenler, hamile bayanlar ve yaşlı insanlarda B12 vitamin ihtiyacı daha fazladır. Hayatsal önem taşıyan B12 vitamininin cilt, saç ve sağlık bakımından faydaları saymakla bitmez.

  • Donuk cildi önler: Mat ve sağlıksız bir cildiniz varsa kronik cilt sorunları yaşıyorsanız B12 vitamin eksikliğinden kaynaklanabilir.
  • Egzema : B12 vitamini egzema tedavisine yardımcı olur. Egzemaya neden olan belirtiler ile mücadele eder.
  • Cildin kurumasını önler: B12 vitamini cildin dengesini koruyarak nemin ciltte tutunmasını sağlar. Böylece cildi kurumalara karşı korur.
  • Cildi iyileştirir. Hasarlı olan cildi iyileştirir ve cilt tonunun eşitlenmesine yardımcı olur. Derideki pigmentleri düzenleyerek cildin aşırı koyulaşmasını engeller. Böylece büyük ölçüde deri pigmentasyonu azalır.
  • Derideki lekeleri önler: Cilt üzerinde beliren düzensiz beyaz lekeleri önler cildi korumaya yardımcı olur.
  • Cilt lezyonlarını önler: B12 vitamini eksikliği deri lezyonlarına neden olabilir. Eğer cilt lezyonlarından muzdaripseniz B12 vitamin eksikliğinin olması büyük bir ihtimaldir.
  • Hücre oluşumunu sağlar: Vitamin B12 hücre oluşumunu sağlar ve hücre ömrünü uzatır. Soluk cilt, zayıf kan dolaşımı, yetersiz beslenme, B12 vitamin eksikliğinin işaretidir. Bu durumda B12 yönünden güçlü yiyecekler tüketilmelidir.
  • Cildi genç tutar: B12 vitamininin en önemli özelliklerinden biri cildin gençliğini koruma yeteneğidir. Pürüzsüz ve esnek bir cit sunar. B12 vitamin eksikliği erken çizgi ve kırışıklıkların çıkmasına yol açar.

A Vitamini

A vitamini, cildinizde tedavi olarak çeşitli işlevlere sahiptir ve faydalarından biri, pigment içindeki hafif renk değişimlerinden kaynaklanan lekeli cildi tedavi etme kabiliyetidir.

A vitaminin cilde faydaları içeriğindeki besleyici ve yenileyici özelliklerinden kaynaklanıyor. A vitaminin cilde faydaları yanı sıra saça ve vücuda da önemli katkıları bulunuyor.   A vitaminin cilde faydaları cilt dostu olmasından ve cilt güzelliğini desteklemesinden kaynaklanıyor. Genç, sağlıklı ve güzel bir cilde her yaşta sahip olmak için A vitamininin önemini ve değerini bilmek ve uygulamak gerekiyor.

A vitamini cildi gençleştiren vitaminler arasında yer alıyor. Pek çok anti aging ürünün içerisinde A vitamini yer alıyor. A vitamini vücuda iki formda alınıyor. Bunlardan birincisi bitkisel gıdalarla aldığımız karoten olarak bildiğimiz halidir. İkinci olarak hayvansal gıdalardan aldığımız retinol olarak isimlendirilen formudur.

Bazen karoten gerektiğinde retinole dönüşebiliyor. A vitamini cilt için mucize özellikte bir takviyedir.

A vitamini cilde faydaları saymakla bitmez.

  • Akne tedavisinde kullanılır
  • Güneş lekelerini yok eder
  • Cilt kanserine karşı tedavi edicidir
  • Uçuk tedavisinde etkendir
  • Kırışıklık tedavisinde anti aging etkisiyle öne çıkar
  • Antioksidandır ve yaşlanmayı yavaşlatır
  • Deri pullanmasını çözer
  • Kış egzamasına iyi gelir
  • Cildin yeniden elastikiyet kazanmasını sağlar
  • Cildin doğal kolajen üretmesini destekleyerek kırışıklık oluşmasını azaltır
  • Güneş ışınlarının zararlı UV etkilerine karşı cildi korur
  • A vitamini cilt lekeleri ile mücadele eder, cildin dergini düzenler

A vitamini cilde nasıl uygulanır sorusunun birkaç farklı cevabı bulunuyor. A vitaminin bitkisel ve hayvansal gıdalardan yeterli miktarda alınabilir. Dengeli beslenmenin yapılamadığı durumlarda A vitamini eksikliği için dışarıdan takviye yapmak gerekebilir. Bu durumda A vitamini aşağıdaki şekillerde alınabilir.

  • A vitamini kapsülü olarak,
  • A vitamini hapı olarak,
  • A vitamini içeren kremler olarak (Retinol içeren kremler),
  • A Vitamini serum olarak,
  • A vitamini ampul olarak

E Vitamini

E vitamini vücutta yaraların iyileşmesini hızlandıran, cildin kırışıklıklarını gideren, cildi parlak gösteren, hücrelerin yenilenmesini sağlayarak kanseri önleyen, toksinlere karşı antioksidan özelliği olan bir vitamindir. Yapılan araştırmalar sonucunda E vitaminin cilt lekelerine de iyi geldiği bilinmektedir.

E vitamini eksikliğinde anemi, gözde bozulma, kanser riskinin artması, vücutta kist ve ur oluşumu, cinsel isteksizlik, infertilite (kısırlık), ciltte lekelerin artması, cildin bozulmaya başlaması gibi sıkıntılar görülebileceğinden, E vitamini hayatımızda önemli yer tutmaktadır.

E vitamini bir çok sebzede bulunur yani zengin bir menüye sahip olabilirsiniz. E vitamini içeren ürünlerden bazılarını sıralarsak: ıspanak, marul, yumurta, patates, domates, fındık, ceviz, kabak, lahana gibi ürünleri sayabiliriz. Yani bunların hepsini birden yemeyen kimse olmayacağına göre ister istemez aslında E vitamini alıyorsunuz diyebiliriz. Bol bol E vitaminli yiyecekler yediğinizde cildinizdeki lekelerin azaldığını göreceksiniz.

Çok fazla E vitaminli yiyecek tüketmenin zararı olmaz mı diye soranınız elbet olacaktır. Merak etmeyin vücuttaki fazla E vitamini idrarla dışarıya atılacağından, fazlasından kaynaklı sıkıntılar yaşamayacaksınız, yapmanız gereken gün içerisinde kilonuza göre 2-3 litre alkali su içmek.

 

Kaynaklar / Referanslar;

  1. Yakın Doğu Üniversitesi – Yrd. Doç. Dr. Didem MULLAAZİZ – Cilt Lekelerinin Oluşum Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri / https://neu.edu.tr/cilt-lekelerinin-olusum-nedenleri-ve-tedavi-yontemleri/?lang=tr
  2. LiveStrong / What Vitamins Are Good for Skin Pigmentation? / https://www.livestrong.com/article/317562-how-to-treat-pigmentation-on-the-face/