Erkek Kısırlığı Tedavisi – İnfertilite; İnfertilite, her 6 çiftten yaklaşık 1’ini etkiler. Bir yıl boyunca gebe kalamayan bir çiftin infertilite tanısı yapılır. Sorun, erkekte olduğu zaman erkek infertilitesi olarak adlandırılır. Erkek infertilite faktörleri tüm infertilite olgularının yaklaşık % 30’una katkıda bulunur ve erkek infertilitesi tek başına tüm infertilite vakalarının yaklaşık beşte birini (1/5) oluşturur.

Erkek Kısırlığı – infertiliteye neden olan şey nedir?

erkek kısırlığı – sperm taşıma

Erkeklerde infertilitenin dört ana nedeni vardır :

  • Hipotalamik veya pitüiter hastalık (% 1-2)
  • Gonad bozukluğu (% 30-40)
  • Sperm taşıma bozukluğu (% 10-20)
  • Bilinmeyen nedenler (% 40-50)

Birçok olgu hala “bilinmeyen nedeni” tanı alması nedeniyle, erkek kısırlığı konusuyla ilgili yapılacak çok şey vardır. Erkek kısırlığı genellikle yetersiz sperm sayısı veya boşalma problemleri nedeniyle anormal olan sperm nedeniyle oluşur.

Sperm, iki olası nedenden ötürü anormal olarak düşünülebilir: alışılmadık derecede kısa sperm ömrü ve / veya düşük hareket kabiliyeti.

erkek kısırlığı - skrotumda şişme
erkek kısırlığı – skrotumda şişme

Sperm anormalliklerine aşağıdakilerden biri veya daha fazlası neden olabilir:

  • Testislerin iltihabı
  • Skrotumda şişmiş damarlar
  • Anormal şekilde gelişen testisler

 

Düşük sperm sayısının veya sperm eksikliğinin nedenleri arasında aşağıdakilerden biri veya daha fazlası bulunur:

  • Önceden var olan bir genetik durum
  • Alkol, tütün veya diğer ilaçların kullanımı
  • Ergenlik sonrası kabakulak enfeksiyonu
  • Fıtık yenilemesi
  • Hormon bozukluğu
  • Zehirli kimyasallara maruz kalma
  • Radyasyona maruz kalma
  • Bir önceki enfeksiyondan kaynaklanan tıkanma
  • Kısıtlayıcı veya sıkı iç çamaşırı giymek
  • Kasık bölgesi yaralanması

Erkeklerde infertilite, boşalma ile ilgili sorunlar olduğunda da ortaya çıkabilir.

Boşalma problemleri aşağıdakilerden herhangi birini içerebilir:

  • Erken boşalma
  • Sperm mesaneye geri döndüğünde geriye dönük boşalma
  • Erektil disfonksiyonlar
  • Radyoterapi veya cerrahiden kaynaklanan komplikasyonlar

Erkek Kısırlığının diğer nedenleri şunları içerebilir:

  • STD tarihçesi (Sexually Transmitted Diseases) Cinsel yolla bulaşan hastalıklar
  • İdrar yolu enfeksiyonları
  • Bazı ilaç türlerinin kullanımı

Erkek Kısırlığı nasıl teşhis edilir?

Potansiyel erkek infertilitesi ayrıntılı fizik muayenenin bir parçası olarak değerlendirilecektir. Muayene, olası katkıda bulunan faktörlere ilişkin bir tıbbi geçmişi içerecektir.

Doktorunuz doğurganlığı değerlendirmek için aşağıdaki testlerden birini veya birkaçını kullanabilir:

  • Sperm sayısını ve kalitesini belirlemek için sperm analizi
  • Enfeksiyonlar veya hormon sorunlarını kontrol etmek için kan testi. Hormon düzeyleri, kadın doğurganlıkta olduğu gibi erkek doğurganlıkta da önemlidir
  • Penisden bir sıvı kültürü hazırlanıp ve enfeksiyonlar kontrol etme
  • Penis, skrotum ve prostatın fizik muayenesi

Sperm analizi, erkek doğurganlık testinin en önemli parçasıdır. Bazı erkekler, kendi evinde mahremiyete uygun meni analiz testi yapma konusunda kendilerini daha rahat buluyorlar. Ev içi test kitleri mevcuttur.

Testte ne aranıyor?

Sperm analizi yapıldığında, sağlık uzmanınız doğurganlığa erişmek için bazı belirteçler arayacaktır.

  • Spermanın toplam miktarı veya hacmi – 2 mililitre normal kabul edilir. Düşük bir miktar, seminal veziküller, tıkalı kanallar veya bir prostat bezi sorunu ile ilgili bir sorunu gösterebilir.
  • Sperm sayısı – sperm sayıları için normal aralıkta mililitrede 20 milyon ila 300 milyon arasında sayılır. 10 milyonun aşağısında “fakir” kabul edilir.
  • Morfoloji – spermlerin büyüklüğü ve şekli spermlere bir yumurtaya erişme ve dölleme yeteneğini etkiler. % 30’u “normal” şekilde iyi bir sperm miktarı olarak kabul edilir. Ve “sıkı” test normal olarak daha düşük bir yüzdeyi gösterir.
  • Hareketlilik – aktif hücrelerin hareketi ve sayısı. Hareket 0-4 arasında derecelendirilir, 3’ün üzerindeki puan iyi kabul edilir. Aktif hücrelerin miktarı,% 1-100’lük yüzdelerle derecelendirilir,% 50 minimum olarak kabul edilir.

Erkek Kısırlığı Nedenleri

Erkek kısırlığına neden olabilecek faktörler aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

  1. Doğuştan kaynaklanan anormallikler (inmemiş testis gibi)
  2. Testis (yumurtalık) tümörleri
  3. Testis yaralanması
  4. Varikosel
  5. Cinsel fonksiyon bozuklukları
  6. İlaca bağlı sebepler
  7. Retrograd ejakülasyon (meninin geriye mesaneye doğru boşalması)
  8. Çevresel ve kimyasal etkenler
  9. Kemoterapi ve radyoterapi
  10. Enfeksiyonlar
  11. Sistemik hastalıklar
  12. Üreme kanallarında tıkanıklık
  13. Nörojenik (sinir sistemine ait) nedenler
  14. Hormonal bozukluklar
  15. Genetik ve aileden kaynaklanan etkenler
  16. Daha önce geçirilmiş cerrahiler
  17. Ergenlik sonrası geçirilen kabakulak

Hastanın Değerlendirilmesi

Çocuğu olmayan çiftler tedavi için başvurduklarında erkek her koşulda ve bir ürolog /androlog tarafından muayene edilmelidir. Muayenenin ilk aşaması hastadan bilgi alınmasıdır. Erkeğin doktora anlattıkları çok önemlidir. Hastanın çocukluk çağına kadar geri gidilip bilgi alınması, hastalığın nedenlerine ait detaylarla hekimi uyarması açısından çok önemlidir.

Doktor hastaya yönelttiği sorularla birçok hastalığın ipucunu yakalayabilir. Örneğin ne kadar zamandır evli olunduğu doktor açısından belirleyici bir durumdur. Çünkü kısırlık tanısı koyabilmek için çiftlerin 1 yıllık düzenli ilişkiye girmelerine karşın hamilelik durumunun ortaya çıkmamış olması gereklidir. Bu bir yıl içinde en az haftada 2 kez ilişkiye girilip girilmediği de sorulmalıdır.

Ailede başka bir erkekte testislerin yukarıda olması (torbalara inmemiş olması) durumu varsa veya erkek testisle ilgili bir problem yaşadı ise tanıya gidilmesinde yardımcı olabilir. Erkeğin ergenlikten sonra kabakulak geçirmiş olup olmadığı da sorulmalıdır. Bu hastalık süreci içinde erkeğin yumurtalıklarında şişme de olduysa sperm oluşumunda sorunla karşılaşılabilir. Evli çiftin yaşları da önemlidir. Kadın 35 yaşın üzerinde ise, adetleri düzenli değilse önemli risk faktörü sayılır.

Daha sonra cinsel organlara ait yapılacak muayene yine çok önemlidir. Görülebilecek gelişme bozuklukları ya da anomaliler yine nedene yönelik olarak hekime fikir verecektir.

Hasta incelemesinin ikinci aşaması yapılacak tetkiklerdir. Erkekten dolayı kısırlığa neden olan en önemli faktör spermin yapısı, sayısı ve hareketiyle ilgili olan bozukluklardır. Bu nedenle ilk olarak semen analizi (meni tahlili) yapılır ve bu sonuca göre gerekirse hormonlar, genetik testler gibi diğer tetkikler sırasıyla istenebilir. Özetle kısırlığın nedeni araştırılırken erkekle ilgili nedenlerin araştırılmasında semen incelemesi ilk yapılması gereken basit, kolay ve ucuz bir yöntemdir. Semen analizi 3-5 günlük cinsel perhiz sonrası alınan semenin incelenmesine dayanır.

Bu analiz Dünya Sağlık Örgütü kriterlerine göre değerlendirilmekte ve sperm sayısı, canlılık oranı, şekli ve hareketliliği gibi parametreler incelenmektedir. Semen analizi normal ise erkeğin genel olarak kısır olmadığı kabul edilir. Vurgulanması gereken en önemli nokta semen analizinde problem varsa test 3-4 hafta arayla tekrarlanmalı ve anormalliğin devamlı olup olmadığına bakılmalıdır.

Erkek infertilitesi nasıl tedavi edilir?

Erkek kısırlığı, çoğunlukla aşağıdakilerden birini veya birkaçını içeren geleneksel yöntemlerle tedavi edilir:

  • Sperm üretimini artırmak için ilaçlar almak
  • Bir enfeksiyonu iyileştirmek için antibiyotik almak
  • Hormon dengesizliğini artırmak için hormonlar almak
  • Uzun sıcak duş almamak, sıcak küvetler veya saunalar kullanmaktan kaçınma
  • Boxer şort gibi gevşek iç çamaşırları, jokey şortunu giymek

Sperm üretimi, klinik olarak kanıtlanmış takviyeleri alarak iyileşebilir. Sağlıklı sperm sayısını artıran her şey, gebelik şansını arttırır. Birçok sağlıklı besin mağazası ve vitamin dükkanları erkek fertilite takviyeleri sunmaktadır. Aşağıdaki vitaminleri fertilite takviyesi olarak kullanabilirsiniz:

  • Omega 3
  • B Vitamini kompleks
  • E Vitamini
  • Saw Palmetto
  • Ginseng
  • Çinko içeren takviye
  • Coenzyme Q10
  • Multivitamin takviyesi

Suni tohumlama, erkeğin sperm sayısı düşükse bir seçenektir. Bu prosedürde, sperm çoklu boşalma yoluyla toplanır. Daha sonra elle dişi, uterus veya fallop tüplerine yerleştirilirler.

İn vitro fertilizasyon, erkek infertilite faktörlerinin üstesinden gelmek için kullanılabilecek bir başka seçenektir. Bu prosedürde sperm ve yumurta bir laboratuarda gübrelenir ve bundan sonra döllenmiş yumurtanın dişi rahim içine yerleştirilir.

Testler, herhangi bir sperm üretimi olmadığını veya diğer ilgili problemlerin var olduğunu gösteriyorsa, donör sperm kavramayı kolaylaştırmaya yardımcı olmak için kullanılabilir. Bu prosedürde, verici sperm bir sperm bankasından alınır ve suni dölleme yoluyla dişi uterus veya fallop tüplerine yerleştirilir.

Erkek İnfertilitesi Önlenebilir mi?

Genellikle genetik problemlerin veya hastalıkların neden olduğu erkek infertilitesini önlemek için yapılabilecek hiçbir şey yoktur. Bununla birlikte, erkeklerin infertilite olasılığını azaltmak için alabilecekleri eylemler vardır.

Bunlar arasında şunlar bulunur:

  • Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan kaçınma
  • Uyuşturucu kullanmaktan kaçınma
  • Mümkün olduğunca radyasyondan kaçınma
  • Zehirli maddelere maruz bırakmaktan kaçınma
  • Ağır veya sık alkol kullanmaktan kaçınma
  • İyi kişisel hijyen ve sağlık uygulamalarını gözlemleme
  • Uzun, sıcak banyolardan, sıcak küvetlerden veya saunalardan kaçınma
  • Gevşek iç çamaşırı giymek ( Boxer gibi )

 

Kaynaklar / Referanslar;

  1. American Pregnancy Association / Male Infertility / http://americanpregnancy.org/infertility/male-infertility/
  2. Başkent Üniversitesi / http://ankara.baskenthastaneleri.com/saglik-rehberi/oku.php?konu=erkek-kisirligi